Gruntowe pompy ciepła – wszystko, co chciałbyś wiedzieć

gruntowa pompa ciepła
Zdj.1 - Sonda pionowa do gruntowej pompy ciepła

Coraz popularniejsze w Polsce są gruntowe pompy ciepła to ekologiczne rozwiązanie będące alternatywą dla klasycznych instalacji grzewczych. Zanim podejmiesz decyzję o montażu gruntowej pompy ciepła, sprawdź, na czym to polega, ile kosztuje, gdzie można zamontować pompę, czym różnią się gruntowe pompy ciepła od pomp powietrznych, oraz jakie są ogólne zalety montażu pomp gruntowych.


Czym są gruntowe pompy ciepła?

Gruntowe pompy ciepła, nazywane również geotermalnymi, to nowoczesne urządzenia grzewcze wykorzystywane do ogrzewania budynków energią pobraną z gruntu. Początki znanych dziś pomp ciepła sięgają roku 1748, kiedy to William Cullen pracował nad pierwszym tego rodzaju urządzeniem. Jednak dopiero w 1852 roku William Thomson, twórca skali Kelvina, opracował koncepcję naukową pompy ciepła, na zawsze zapisując swoje nazwisko na kartach historii. Z kolei twórcą pierwszej gruntowej pompy ciepła nazywany jest Robert C. Webber, który w 1948 roku stworzył elektryczną pompę ciepła do ogrzewania własnego domu. Historia pomp ciepła sięga więc kilku wieków wstecz, a dziś, dzięki możliwości montażu gruntowej pompy ciepła w naszym kraju, możemy poczuć się jak na Islandii, gdzie podwyższona aktywność wulkaniczna umożliwia mieszkańcom wyspy eksploatowanie naturalnej energii geotermalnej, którą wykorzystuje się do ogrzewania ponad 80% budynków na Islandii.

Jak działają gruntowe pompy ciepła?

schemat działania pompy ciepła
Zdj.2 - Schemat działania gruntowej pompy ciepła

Wspomniany już Robert C. Webber, wynalazca elektrycznej pompy ciepła, w rzeczywistości pracował nad ulepszeniem… elektrycznej zamrażarki, w której można by przechowywać żywność nawet przez kilka lat. Dzięki przypadkowemu oparzeniu podczas dotykania rur układu chłodzenia Webber odkrył, że zamrażarka wytwarza wodę gorącą, a nie zimną, jak by się mogło wydawać. Jeśli wiesz, jak działa chłodziarko-zamrażarka, z łatwością wyobrazisz sobie funkcjonowanie gruntowej pompy ciepła, której działanie jest bardzo zbliżone. Za pomocą radiatora znajdującego się z tyłu urządzenia chłodziarko-zamrażarka oddaje do otoczenia ciepło odebrane z produktów. Podobnie jest z gruntowymi pompami, które przekazują ciepło pobrane z gruntu do instalacji centralnego ogrzewania.

Na czym dokładnie polega działanie gruntowej pompy ciepła? Najbardziej efektywny jest montaż sond pionowych na głębokości od 30 do 100 metrów. Z kolei odległość między odwiertami musi wynosić od 6 do 15 metrów i jest uzależniona od głębokości otworów – odpowiednią odległość należy zachować w celu uniknięcia wzajemnego oddziaływania otworów. Pompa ciepła, w której krąży 30% roztwór solanki, odbiera z gruntu ciepło, przekazując je do systemu centralnego ogrzewania. Krążąca w pętli solanka stopniowo podwyższa swoją temperaturę, po czym trafia do parownika, w którym oddaje ciepło wykorzystywane do ogrzewania budynku.

Gdzie można zamontować gruntowe pompy ciepła?

W większości przypadków gruntowe pompy ciepła montuje się w nowo powstających budynkach, a ich obecność zaznaczona jest od samego początku w projekcie budowlanym. Nie oznacza to jednak, że gruntowej pompy ciepła nie można zamontować na terenach już zagospodarowanych. Decydując się na montaż gruntowej pompy ciepła w istniejących już budynkach, warto jednak pamiętać o tym, by montować ją na dobrze nasłonecznionej nawierzchni, która przepuszcza wodę. Co więcej, zgodnie z ustawą Prawo geologiczne i górnicze, planowany montaż pionowej pompy ciepła wymaga przedstawienia projektu prac geologicznych właściwemu organowi administracji geologicznej – na decyzję czeka się do 30 dni od daty złożenia projektu. Po zakończeniu prac należy również przekazać organowi administracji geologicznej stosowną dokumentację z przeprowadzonego montażu gruntowych sond pionowych.

Ile kosztują gruntowe pompy ciepła?

Wiele osób rezygnuje z planów montażu gruntowej pompy ciepła ze względu na informacje o wysokich kosztach instalacji. W rzeczywistości koszt montażu pompy szybko się zwraca, z uwagi na niski koszt eksploatacji. Co więcej, w związku z tym, że gruntowe pompy ciepła należą do odnawialnych źródeł energii, urzędy miast i gmin prowadzą programy dofinansowujące montaż gruntowych pomp ciepła. Warto również zaznaczyć, że gruntowe pompy ciepła montuje się raz na kilkadziesiąt lat, dlatego jest to wydatek jednorazowy, który w ciągu kolejnych lat pozwoli nam znacznie zredukować wysokość rachunków. Nie można pominąć faktu, że cena pompy ciepła różni się w zależności od zapotrzebowania danego budynku, a więc im wyższa moc grzewcza, tym wyższe koszty. Zakup gruntowej pompy ciepła będzie bardziej opłacalny, jeśli przed montażem dobrze ocieplisz budynek. W Calda za wykonanie dolnego źródła ciepła zapłacisz jedynie 75 zł netto za metr bieżący (mb).

Cena dotyczy zleceń powyżej 150 mb odwiertu. W cenę usługi wchodzi:

  • wykonanie odwiertu pod gruntowy wymiennik ciepła,
  • osadzenie wymiennika,
  • przeprowadzenie 3 prób ciśnieniowych,
  • wypełnienie sond czynnikiem roboczym (solanką),
  • wypełnienie otworu obsypką kwarcową.

Dodatkowa opłata obejmuje:

  • wykonanie dokumentacji geologicznej,
  • instalację rur rozprowadzających i dobiegowych,
  • montaż rozdzielacza i studni.

Gruntowe pompy ciepła a pompy powietrzne – różnice

Obok gruntowych pomp ciepła dużą popularnością cieszą się również pompy powietrzne. Gruntowe pompy ciepła pobierają ciepło z gruntu, natomiast pompy powietrzne, jak sama nazwa wskazuje, z powietrza. Warto zauważyć, że temperatura gruntu jest stabilniejsza niż temperatura powietrza, dlatego korzystanie z gruntowej pompy ciepła może być nawet 2 razy tańsze niż w przypadku pomp powietrznych. Dlaczego? Ponieważ pompy powietrzne są mniej efektywne w miesiącach zimowych. Z kolei w przypadku pomp gruntowych większą wydajnością wyróżnia się pompa ciepła pionowa, która zajmuje mniej miejsca niż pozioma, wyróżnia się lepszą stabilnością temperatury, a jej wydajność nie spada w miesiącach zimowych, co ma miejsce w przypadku kolektorów poziomych.

Gruntowe pompy ciepła – zalety

Grzejnik
Zdj.3 - Grzejnik

Wokół gruntowych pomp ciepła narosło wiele mitów, które często wynikają z niewiedzy i lęku przed nieznanym. W 90% nowo powstających budynków w Szwecji montuje się pompy ciepła. Biorąc pod uwagę fakt, że Skandynawia jest obszarem szczególnie zaangażowanym w działalność ekologiczną, możemy bez obaw przenosić tamtejsze sprawdzone rozwiązania na polski grunt. Do najważniejszych zalet gruntowych pomp ciepła należą:





  • możliwość zredukowania kosztów poboru energii,
  • redukcja emisji CO2, a tym samym zmniejszenie własnego śladu węglowego,
  • możliwość zrezygnowania z usług dostawców paliw,
  • bezpieczeństwo korzystania – brak ryzyka wybuchu, pożaru itp.,
  • możliwość uzyskania dofinansowania z urzędu miasta i gminy,
  • sprawność przez kilkadziesiąt lat od montażu,
  • wydajność przez cały rok, nawet w miesiącach zimowych,
  • możliwość montażu zarówno w nowo powstających budynkach, jak i tych już istniejących,
  • bardzo niski wskaźnik awaryjności (wskazany coroczny przegląd przed sezonem grzewczym).

Z naszego doświadczenia wynika, że klienci, którzy zdecydowali się na montaż gruntowych pomp ciepła, chwalą sobie szczególnie wygodę użytkowania, możliwość korzystania z ekologicznego źródła ciepła, bezawaryjność instalacji, a także znaczne obniżenie wysokości rachunków.